خلاصه قيس بن سعد و سعيد بن قيس دو تن از ياران امام على و امام حسن عليهما السلام در سخت‌ترين بحرانهاى آن عصر بودند . قيس علاوه بر اين ، از صحابهء گرانقدر رسول اكرم ( ص ) و مورد نظر آن حضرت و راوى حديث بود . اين دو از مدافعان سرسخت امامت و مخالف غصب خلافت از سوى ديگران بودند . اوج فعاليت اين دو در عصر خلافت امام على ( ع ) بود كه به عنوان بازوان پر قدرت امام در تمامى پيكارهاى امام حضور داشته و منصبهاى فرماندهى را عهده‌دار بودند . در بعد تبليغاتى سخنان قيس و سعيد ، بزرگترين دشمن امام ( معاويه ) را به عجز و ناتوانى واداشت تا جايى كه درصدد برآمد با تطميع و سپس تهديد آنان ، از ضربات آن دو راحت شود ، ولى ايمان واقعى آنان به امامشان دست رد بر سينه اغيار زد و سختى و عزت در ركاب امام على ( ع ) را بر رفاه و ذلت نزد دشمنان ترجيح دادند . در مواقع حساسى همچون حكميت ، حق را از باطل تميز داده و در اين راه جانفشانيها كردند . اين دو فرمانده سپاه امام على ( ع ) ، در عصر امام حسن ( ع ) نيز در زمرهء اولين افرادى بودند كه با حضرت بيعت و از مسير حق منحرف نشدند و سرانجام پس از يك عمر عزت ، شرف و افتخار با مرگ طبيعى به ديار باقى شتافتند . پرسش 1 . قيس بن سعد در دوران پيامبر ( ص ) چه مسئوليتهايى داشت ؟ 2 . توطئه معاويه در زمينهء عزل قيس از مصر چگونه انجام شد ؟ 3 . معاويه عجز خود را از سخنورى قيس در صفّين چگونه بيان كرد ؟ 4 . امام على ( ع ) با مشاهدهء رشادتهاى سعيد در صفين ، دربارهء او و طايفه‌اش چه فرمود ؟ 5 . سعيد در سركوب سفيان غامدى ( عامل معاويه ) چه نقشى داشت ؟